۲۰ نوامبر ۲۰۲۵-افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ (که پیش ‌تر دیابت نوجوانان نامیده می‌ شد) ۴٫۲۹ برابر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان مثانه هستند. این نتیجه بر اساس یک مرور نظام‌ مند و فراتحلیل توسط پژوهشگران دانشکده پزشکی کِک دانشگاه کالیفرنیای جنوبی(USC)  به دست آمده است. این تحلیل جدید نخستین مطالعه‌ ای است که اثرات مصرف دخانیات را کنترل کرده است؛ عاملی که احتمالاً در مطالعات پیشین، افزایش این خطر را پنهان کرده بود.

نتایج این پژوهش به ‌تازگی در مجله Diabetes Research and Clinical Practice  منتشر شده است.

سرطان مثانه، بیماری نسبتاً شایعی است که حدود ۲ درصداز جمعیت ایالات متحده را تحت تأثیر قرار می ‌دهد. مصرف سیگار عامل حدود نیمی از موارد سرطان مثانه در آمریکا و اروپا است، اما علل نیمه دیگر هنوز به‌ خوبی شناخته نشده‌ اند. داده‌ های اخیر نشان می ‌دهند دیابت نوع ۲ ممکن است در این افزایش نقشی داشته باشد، اما سال ‌ها مطالعات اپیدمیولوژیک هیچ ارتباطی میان دیابت نوع ۱ و سرطان مثانه نیافته بودند.

اکنون یک تحلیل جدید نشان داده است که چرا این ارتباط احتمالی نادیده گرفته شده بود. از آنجایی که سیگار کشیدن عامل بسیار مهمی در سرطان مثانه است، پژوهش ‌هایی که به دنبال شناسایی عوامل خطر دیگر هستند باید اثرات سیگار را جدا کرده یا کنترل کنند. اما هیچ ‌یک از مطالعات پیشین درباره دیابت نوع ۱و سرطان چنین کاری نکرده بودند.

پروفسور ویکتوریا کورتسیس، استاد علوم جمعیت و بهداشت عمومی در دانشکده پزشکی کِک و نویسنده ارشد این مطالعه، گفت: «از میان ۹مطالعه اصلی و یک فراتحلیل منتشرشده پیش از کار ما، هیچ‌ کدام به ‌طور کافی اثر سیگار را کنترل نکرده بودند. وقتی آسیب ‌پذیری‌ های این مطالعات را بررسی و اصلاح کردیم، الگوی بسیار روشنی یافتیم که نشان ‌دهنده ی افزایش قابل توجه خطر سرطان مثانه در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱بود».

این یافته‌ های جدید سرنخ‌ های مهمی درباره علل سرطان مثانه ارائه می ‌دهند و می ‌توانند به تصمیم‌ گیری بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ و پزشکان آنها کمک کنند. برای مثال، پرهیز از سیگار یا ترک آن ممکن است برای این گروه اهمیت ویژه ‌ای داشته باشد.

حلقه‌ ی گمشده

سال‌ ها مطالعاتی که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱را دنبال می ‌کردند، هیچ افزایش خطری را برای سرطان مثانه نشان نداده بودند، اما بررسی دقیق ‌تر دلیل آن را آشکار کرد. بیشتر مجموعه‌ داده‌ های مربوط به دیابت نوع ۱ در ابتدا به‌ عنوان مطالعاتی آغاز شدند که بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ را در طول زمان دنبال می ‌کردند. هدف اولیه این بود که اثر بیماری بر بیماران از طریق ثبت رویدادهایی مانند بستری شدن یا عوارض زودرس بررسی شود. اما داده‌ های مربوط به سیگار یا اصلاً جمع‌ آوری نمی ‌شدند یا فقط یک ‌بار پرسیده شده و به ‌روزرسانی نمی ‌شدند.

سال‌ ها بعد، پژوهشگران از همان مجموعه داده ‌ها برای پرسیدن پرسشی متفاوت استفاده کردند: آیا دیابت نوع ۱ خطر ابتلا به بیماری ‌های دیگر مانند سرطان مثانه را در بزرگسالی افزایش می‌ دهد؟

برای یافتن پاسخ، آن‌ ها نرخ ابتلا به بیماری ‌ها در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ را با نرخ ابتلا در جمعیت عمومی مقایسه کردند. این تحلیل‌ ها هیچ افزایش خطری برای سرطان مثانه نشان ندادند.

مشکل این روش آن بود که سیگار کشیدن عامل اصلی سرطان مثانه است. بدون داده ‌های دقیق درباره مصرف سیگار در گروه مبتلا به دیابت یا جمعیت عمومی، امکان تشخیص اینکه چه میزان از خطر سرطان مثانه ناشی از سیگار یا خود دیابت نوع ۱ است وجود نداشت.

تیم دانشکده پزشکی کِک حدس زد که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ ممکن است کمتر از جمعیت عمومی سیگار بکشند. این افراد که از ابتدای زندگی با یک بیماری جدی مواجه بوده‌ اند، احتمالاً در نوجوانی و بزرگسالی بیشتر به سلامت خود توجه کرده ‌اند. اگر این فرض درست باشد، نرخ پایین ‌تر سیگار کشیدن می ‌تواند مقایسه‌ ها را منحرف کرده و هرگونه افزایش خطر سرطان مثانه ناشی از دیابت را پنهان کند.

برای بررسی این فرضیه، هلنا اوسکویی بنت، دانشجوی دانشکده کِک و نویسنده اول مقاله، داده ‌هایی از منابع معتبر مانند سازمان جهانی بهداشت گردآوری کرد تا شیوع مصرف سیگار در جمعیت ‌هایی که مطالعات اصلی در آن ‌ها انجام شده بود را برآورد کند.

الگوهایی که محققان با استفاده از تکنیکی به نام متا-رگرسیون یافتند، فرضیه آن ‌ها را تأیید کرد و توضیح داد که چرا تحلیل ‌های پیشین نتوانسته بودند ارتباطی را شناسایی کنند. پس از در نظر گرفتن الگوهای مصرف سیگار، آن ‌ها برآورد کردند که افراد مبتلا به دیابت نوع یک۴٫۲۹برابر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان مثانه هستند.

کنترل خطر سرطان مثانه

علت دقیق ارتباط بین دیابت نوع ۱ و سرطان مثانه هنوز روشن نیست، اما پژوهشگران گمان می‌ کنند این بیماری ممکن است با ایجاد نوع خاصی از تغییرات زیستی‌ به بروز سرطان کمک کند.

به همین دلیل، مدیریت دقیق دیابت – از جمله حفظ سطح سالم قند خون – می ‌تواند کلید کاهش خطر سرطان مثانه باشد. این تغییرات زیستی همچنین ممکن است با اثرات سیگار کشیدن تعامل داشته و خطر را بیشتر افزایش دهند.

پروفسور کورتسیس گفت:«برای درک سازوکارهای دخیل به پژوهش ‌های بیشتری نیاز است، اما ممکن است یک هم ‌افزایی زیستی بین دیابت و سیگار وجود داشته باشد که خطر را بیش از هر عامل به ‌تنهایی افزایش دهد».

این مطالعه بخشی از تحلیل بزرگ ‌تر این تیم پژوهشی درباره دیابت نوع ۲ بود؛ بیماری دیگری که با سرطان مثانه مرتبط است. آن‌ ها اکنون در حال بررسی نزدیک به ۱۰۰ مطالعه درباره دیابت نوع ۲ و درمان‌ های آن هستند تا مشخص کنند چه عواملی باعث افزایش این خطر می‌ شوند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2025-11-diabetes-significantly-bladder-cancer.html